جلسه هفتم سرمايه گذاري (DBA)

درس جلسه هفتم سرمايه گذاري (DBA) توسط استاد دكترتهراني

ابزارهاي سرمايه گذاري

ارزش سهام

انواع ارزش سهام: 

1-   ارزش اسمي: سرمايه تقسيم بر تعداد سهام.

سرمايه مبلغي است كه صاحبان سهام بعنوان سرمايه در اختيار شركت قرار ميدهند.

2-   ارزش دفتري: حقوق صاحبان سهام تقسيم بر تعداد سهام.

3-   ارزش انحلال: دارايي(دارايي به قيمت روز) منهاي بدهي، تقسيم بر تعداد سهام.

4-   ارزش معاملاتي(Market value) (ارزش بازار): قيمتي است كه سهام در بازار معامله ميشود و تابع عرضه و تقاضاست.

5-   ارزش ذاتي هر سهم: ارزش واقعي و مهمترين مبناي تصميم گيري در بورس.

زماني كه قيمت سهم در بازار كمتر از قيمت ذاتي است سهم را بايد خريد و برعكس.

اهميت تعيين ارزش ذاتي: ارزش ذاتي تعيين ميكنيم تا درست سرمايه گذاري كنيم و اگر كسي نتواند ارزش ذاتي را محاسبه كند تصميم گيري درستي انجام نميشود.

ارزش چيست: در تعيين ارزش دو تفكر وجود دارد يكي تعيين ارزش بهاي تمام شده است، كه ماركس اين عقيده را داشت. اين تئوري از بين رفت. تئوري دوم معين كننده ارزش مطلوبيت دارايي است. براي تعيين ارزش ذاتي به سه نكته توجه ميكنند:

1-   با خريد دارايي چه عايداتي حاصل ميشود.

2-   در چه زماني عايدات را بدست مياوريم.

3-   ارزش فعلي اين عايدات چقدر است.

عدد حاصل ارزش ذاتي است.

در مورد سهام مهمترين عامل تعيين كننده قيمت (قيمت ذاتي) سود هر سهم است، كه به آن DPS ميگويند.

EPS: سود خالص بخش بر تعداد سهام.

DPS: سود تقسيمي تقسيم بر تعدادسهام.

قيمت ذاتي بر اساس رابطه زير بدست ميايد، معروف به فرمول گوردون:

( V₀ = D₁ : ( K -  g    

D₁ سود تقسيمي هرسهم در سال آينده.

 g نرخ رشد سود.

K  نرخ بازده مورد انتظار هر سهم كه با ريسك رابطه مستقيم دارد.

و بعد سود هر سهم، دومين مسئله نرخ رشد بالاتر و سومين مسئله اطمينان ما به سود است.

قيمت سهام با D₁ رابطه مستقيم دارد، با نرخ رشد g  رابطه مستقيم دارد و با K  رابطه عكس دارد.

مثال: سود هر سهم سال آينده 3000 ريال پيش بيني شده، در صد تقسيم سود 80 است، نرخ بازده مورد انتظار 20% ، نرخ رشد سود 4% قيمت سهام را تعيين كنيد؟

  ( V₀ = D₁ : ( K -  g

    3000X%۸۰ :   (%۲۰ - % ۴) = ۱۵۰۰۰

 يعني اگر قيمت هر سهم در بازار زير 15000 ريال باشد بايد خريد.

اطلاعات مورد نياز:

1-   EPS سال آينده، همه شركتهاي بورسي موظفند  EPS سال آينده خود را به بورس اعلام كنند ( بودجه خود) و مهمترين وظيفه بورس پيش بيني و كنترل EPS سال آينده است.

2-   نرخ رشد براساس نرخ رشد سنوات قبل محاسبه ميشود.

3-    نرخ بازده مورد انتظار با توجه به ريسك و ضريب β محاسبه و از  مدل CAPM

محاسبه ميشود.

 (مدل CAPM  در سال 1964توسط یک اقتصاد دان مالی انگليسي به نام  آقای ویلیام شارپ (William Sharp) در کتاب تئوری پرتفوی و بازارهای سرمایه مطرح شد و از بابت  مطرح کردن همین مدل برنده جایزه نوبل اقتصادی شد . تعریف؛ CAPM یک تئوری ساده است که نتیجه ای ساده دارد .بطوریکه به سرمایه گذاران ریسک گریز هم این اطمینان خاطر را می دهد که اگر سهام هایی با ریسک بیشتر از ریسک بازار خریداری کنند به بازدهی بیشتر از بازدهی کل بازار می رسند. این تئوری توسعه داده شده تئوری پرتفولیوی مارکتوویتس  (MPT)می باشد که به معرفی مفاهیم ریسک سیستماتیک و ریسک خاص می پردازد.)

دومين ابزار سرمايه گذاري، اختيار معامله است (OPTION)

اختيار معاملات برگه هايي هستند كه دارنده آن حق خريد يا فروش پيدا ميكند.

اختيار معاملات بر دو نوعند:

  اختيار خريد Call option و اختيار فروش Put option.

تعريف اختيار خريد: برگه ايست كه دارنده آن حق دارد دارايي معيني را به قيمت توافقي تا تاريخ معيني خريداري كند. صادر كننده متعهد است دارايي معيني را به قيمت تعيين شده تا تاريخ معين به دارنده برگه بفروشد.

اختيار معاملات بر دو نوعند:

1-   اختيار معاملات آمريكايي و 2- اختيار معاملات اروپايي.

اختيار معاملات آمريكايي انواعي هستند كه تا تاريخ سر رسيد قابل اعمالند.

اختيار معاملات اروپايي در تاريخ سر رسيد قابل اعمال است.

اختيار خريد روي دارايي هاي مختلفي صادر ميشود. روي سهام، كالا، ارز و شاخص سهام.

مسئله: قيمت توافقي 100 ريال، قيمت اوليه 10 ريال، سر رسيد 5/4 ماه اگر در سر رسيد قيمت يكي از اعداد زير باشد:

0، 40، 80، 90، 100، 110، 120 و140 ريال.

قيمت سهم در زمان اعمال	140	120	110	100	90	80	40	0
ارزش اختيار خريد	40	20	10	0	صفر	صفر	صفر	صفر
سود دارنده اختيار خريد	30	10	0	10-	10-	10-	10-	10-
صادر كننده	(30) ضرر	(10) ضرر	0	10 سود	10 سود	10 سود	10 سود	10 سود

 

فلسفه انتشار اختيار خريد چيست؟

كاهش ريسك بازار. ويژگي ديگر اختيار خريد اينست كه حالت اهرمي دارد، يعني با پول كمتر ميتوانيد سرمايه گذاري كنيد.

                                                                       پايان جلسه هفتم سه شنبه  ۲۵تير 

جلسه ششم سرمايه گذاري (DBA)

 درس جلسه ششم سرمايه گذاري (DBA) توسط استاد دكترتهراني

پرتفليو   Portfolio

پرتفليو يعني مجموعه سرمايه گذاري .

مجموعه سرمايه گذاري = پرتفليو = سبد سرمايه گذاري = پرتفوي .

مديريت پرتفوي: در مديريت پرتفوي دو چيز اهميت دارد : بازده و ريسك.

1-   بازده پرتفوي : بازده پرتفوي برابر است با ميانگين وزني بازده سهام مختلف:

R_P = X_a R_a + X_b R_b + ۰۰۰

یآ

R_P  = ∑ X_i R_i

   R_P   بازده مجموعه سرمايه گذاري

   Xi   درصد سرمايه گذاري در سهم i

   R_i بازده سهم i

مثال : بازده پرتفوي چقدر است؟

درصد سرمايه گذاري	بازده	سهم
10%	10%	A
90%	20%	B

R_P = X_a R_a + X_b R_b

R_P = %10 X %10 + %20 X %90 = %19

اگر سرمايه گذار نصف سهام A  را بفروشد با پولش در سهم B سرمايه گذاري كند بازده آن چقدر ميشود؟

درصد سرمايه گذاري	بازده	سهم
5%	10%	A
95%	20%	B

R_P = X_a R_a + X_b R_b

R_P = %5 X %10 + %20 X %95 = %19.5

ريسك پرتفوي: ريسك پرتفوي الزاماً برابر ميانگين وزني ريسك اعضاء نيست.كمتر از ميانگين وزني است.

تئوري پرتفوي ( ماركوئيز ) :

در يك مجموعه سرمايه گذاري هرچه تنوع بيشتر باشد ريسك كاهش پيدا ميكند.

تنوع چگونه اندازه گيري ميشود؟ با ضريب همبستگي.

ضريب همبستگي بين 1+ تا 1- تغيير ميكند.

1-  اگر ضريب همبستگي بين صفر تا 1+ باشد دو پديده ارتباط مستقيم دارند. هرچه ضريب همبستگي به 1+ نزديكتر شود همبستگي شديدتر خواهد شد.

2-  اگر ضريب همبستگي صفر باشد، ارتباط وجود ندارد.

3-  اگر ضريب همبستگي بين صفر تا 1- باشد، دو پديده ارتباط معكوس دارند. هرچه همبستگي به 1- نزديكتر شود، شديد تر است.

تئوري پرتفوي به زبان علمي:

در يك مجموعه سرمايه گذاري هر چه ضريب همبستگي بين بازده دو سهم به سمت 1- ميل كند، ريسك پرتفوي كاهش پيدا ميكند.

نحوه محاسبه ريسك پرتفوي:

ريسك پرتفوي از روابط زير محاسبه ميشود:

1)   _P² = X_a² ∂_a²  + X_b² ∂_b²  + 2 X_a X_b Cov_ab∂

∂ واريانس

Xa  درصد سرمايه گذاري در سهم a  .

X_b  درصد سرمايه گذاري در سهم b .

   ضريب همبستگيPab = ∂a ∂b  تقسيم بر Cova,b   (۲

۳)  _P²= X_a² ∂_a²  + X_b² ∂_b²    + 2 X_a  X_b ∂_b∂_a  P_ab∂

در رابطه 1 اگر بجاي كوواريانس معادل آن را از رابطه 2 قرار دهيم رابطه 3 بدست ميايد.

مثال : بازده پرتفوي چقدر است؟

	بازده	∂	درصد سرمايه گذاري
A	%20	%8	%40
B	%10	%4	%60

R_P = X_a R_a + X_b R_b

          R_P = 40% X 20% +  60% X %10 = 14% 

اگر ضريب همبستگي 5/0 ، 0 ،  5/0- در هر يك از حالات ريسك پرتفوي چقدر است؟

1)   _P²=  X_a² ∂_a²  + X_b² ∂_b²   + 2 X_a  X_b ∂_b∂_a  P_ab∂  

براي P_ab= 0/5  برابر ميشود با_P =0/49∂

براي P_ab= 0  برابر ميشود با _P = 0/4∂

براي P_ab=  - 0/5  برابر ميشود با _P = 0/29∂

در يك مجموعه سرمايه گذاري پرتفوي از بين عوامل مختلف كداميك در اختيار سرمايه گذار است؟

جواب : درصد سرمايه گذاري

در صورتي كه ريسك پرتفوي صفر ميشود كه :

اولاً ) ضريب همبستگي  1- باشد. (P)

ثانياً ) نسبت درصد سرمايه گذاري مساوي باشد با نسبت عكس انحراف معيار. يعني:

X_a : X_b =  ∂_b :  ∂_a

تركيب در مخرج كردن عبارت فوق:

X_a :( X_a + X_b ) =  ∂_b :  ∂_a  +∂_b

چون هميشه X_a + X_b=1

پس X_a  =  ∂_b :  ∂_a  +∂_b

در مثال قبل اگر ضريب همبستگي 1- باشد، چگونه سرمايه گذاري كنيم ، ريسك صفر ميشود؟

X_a  =  ∂_b :  ∂_a  +∂_b

X_a  =  0/4:  (0/8  +0/4)= %33

X_b= %66

صندوقهاي سرمايه گذاري

يكي از مشكلات بازار سهام اينست كه بازار كاملاً  حرفه ايي است.

 در صندوقهاي سرمايه گذاري افراد با خريدن واحدهاي سرمايه گذاري در تشكيل صندوق مشاركت ميكنند، اين صندوق توسط مدير اداره ميشود. همه مشاركت كنندگان در سود و زيان صندوق شريكند.

مثال:

ارزش هر واحد	تعداد واحد	سرمايه
10000	20	200000	الف
10000	40	400000	ب
10000	80	800000	ج
		1400000

 در تاريخ 1/4/00 NAV  صندوق 000/100/2 ريال ، آقاي د ميخواهد با خريد 20 واحد وارد صندوق شود، بابت هر واحد چقدر بايد بپردازد؟

NAV يعني ارزش خالص هر واحد سرمايه گذاري شامل وجوه نقد بعلاوه ارزش سهام موجود بعلاوه مطالبات

15000 = 140 : 2100000

مبلغ	تعداد واحد	ارزش واحد
300000	20	15000	الف
600000	40	15000	ب
1200000	80	15000	ج
300000	20	15000	د
240000

نكته : سرمايه اين صندوقها دائماٌ تغيير ميكند .

 اگر در تاريخ 29/12/00 NAV  صندوق 000/760/1 شود. گزارش صندوق را تهيه كنيد.

000/11 = 160 : 000/760/1

مبلغ	تعداد واحد	ارزش واحد
220000	20	11000	الف
440000	40	11000	ب
880000	80	11000	ج
220000	20	11000	د
1760000	160

                                                                         پايان جلسه ششم  سه شنبه ۱۸ تير

جلسه پنجم سرمايه گذاري (DBA)

 درس جلسه پنجم سرمايه گذاري (DBA) توسط استاد دكترتهراني

تجزيه سهام : تجزيه سهام يعني هر سهم به چند سهم تجزيه ميشود.

مثال: قيمت سهم در ابتداي دوره 6000 ريال ، ابتدا به هر سهم 400 ريال سود تقسيم شده و بعد 50% افزايش سرمايه داشته ايم ، و بعد به هر سهم يك سهم جايزه داده شده است. پذيره نويسي هر سهم 1000 ريال و قيمت سهم در پايان دوره 4000 ريال ميباشد، بازده سهم را حساب كنيد.

۱۲۴۰ = ۴۰۰ + ۴۰۰۰   .  ۳  = دريافتي

6500 = 500 + 6000 = پرداختني

نود درصد 90% =  6500 : (6500 - 12400) = R

مثال: قيمت سهم در ابتداي دوره 8500 ، ابتدا به هر سهم 800 ريال سود تقسيم شده و بعد 70% افزايش سرمايه با پذيره نويسي 1000سپس به هر دو سهم يك سهم جايزه داده شد. قيمت سهام آخر سال  6000 بازده سهم را حساب كنيد؟

۱۶۱۰۰ = ۸۰۰+ ۶۰۰۰   .  ۵۵/۲  = دريافتي

9200 = 700 + 8500 = پرداختني

 هفتاد و پنج درصد 75% =  9200 : (9200 - 16100) = R

استراتژي سرمايه گذاري در گواهينامه حق تقدم

معمولا در شركتهاي سرمايه گذاري سهام به سه گروه طبقه بندي ميشود:

گروه اول سهام طلايي ( تمايل داريم آنها را نگهداري كنيم.)

گروه دوم سهام معمولي.

گروه سوم سهام بنجول. ( مشتري ندارد و هر كس آمد به بازار بايد بفروشيم.)

اطلاعات در بازار سرمايه به دو گروه تقسيم ميشود:

اطلاعات بازار، اطلاعات شركتها.

اساس بازار سرمايه اطلاعات است، لذا هر سرمايه گذاري بايد توانايي آشنايي و تحليل اطلاعات را داشته باشد. مسئوليت سازمان بورس ، انتشار و كنترل اطلاعات از نظر كيفيت ميباشد كه به تصميم گيري آدمها كمك ميكند.

اطلاعات بازار سرمايه معمولا به دو گروه تقسيم ميشود: اطلاعات بنيادي و اطلاعات جاري.

اطلاعات بنيادي مجموعه اطلاعاتي است كه شركتها منتشر ميكنند. اين اطلاعات عبارتند از :

1-    آخرين قيمت سهام .

2-     تاريخ آخرين معامله سهم.

هرچه تاريخ آخرين معامله بروز باشد ، سهم از نقد شوندگي بيشتري برخوردار است.

سال مالي: سال مالي هر شركتي، يك سال شمسي سال مالي آن است.

سرمايه: بيانگر مبلغي است كه سهامداران براي شركت پرداخت ميكنند.

سرمايه برابر است با تعداد سهام ضربدر قيمت اسمي.از اين طريق ميتوانيم قيمت شركتها را حساب كنيم.

ارزش شركت = بدهيها + ارزش سهام

قيمت بازار x تعدادسهام = ارزش سهام

مهمترين اطلاعات در مورد شركت ارزش شركت است.

سهام شناور آزاد: سهام شناور آزاد يعني آن درصد از سهام شركت كه در بورس معمولاٌ مورد معامله قرار ميگيرد. هرچه درصد سهام شناور بالاتر باشد بهتر است.

EPS : سود هر سهم ، مهمترين عامل تعيين قيمت سهام.

EPS پيش بيني شده سال آينده: مهمترين آيتم تعيين قيمت سهام و مهمترين وظيفه بورس كنترل EPS سال آينده است. شركتها موظفند هر سه ماه يكبار EPS  خود را تعديل كنند، يعني دوباره اعلام كنند.(تعديل EPS) .

P/E يا  P بهE  : قيمت به سود هر سهم.

اگر در دو شركت ريسك مشابه باشد ، هر چه P/E  كمتر باشد بهتر است.

پايان جلسه پنجم سه شنبه يازدهم تير

 

جلسه چهارم سرمايه گذاري (DBA)

 جلسه چهارم سرمايه گذاري (DBA) توسط استاد دكترتهراني

 افزايش سرمايه از طريق فروش سهام به سهامداران:

فرآيند فروش سهام به سهامداران :

1-    تصويب مجمع فوق العاده (مصوبه مجمع).

2-     معمولا سهام به قيمت اسمي واگذار ميشود.

3-     سهام جديد به نسبت درصد مالكيت سهامداران به آنها توزيع ميشود.

به هر سهامدار با توجه به تعداد سهامي كه ميتواند خريد كند گواهينامه حق تقدم داده ميشود، هر سهامدار حق دارد يا با ارائه گواهينامه و مبلغ پذيره نويسي (قيمت اسمي) سهام جديد دريافت كند و يا ميتواند هر تعداد از گواهينامه حق تقدم را در بازار بفروشد.اگر به هر دليلي گواهينامه حق تقدم باطل شود، شركت گواهينامه المثني صادر و آنها را يكجا در بورس ميفروشد ، پس از كسر هزينه فروش الباقي به حساب بستانكاري سهامدار منظور ميشود.

محاسبه ارزش گواهينامه حق تقدم: ارزش گواهينامه حق تقدم از طريق زير محاسبه ميشود:

1+N : (مبلغ پذيره نويسي – قيمت هر سهم قبل از افزايش سرمايه)=ارزش حق تقدم ناشي از هر سهم R

V= R.N  ارزش يك گواهينامه حق تقدم

R ارزش حق تقدم ناشي از هر سهم است

N    برابر است با تعداد سهامي كه سهامدار بايد داشته باشد تا بتواند يك سهم جديد خريداري كند و با عدد صد تقسيم بر عدد افزايش سرمايه برابر است.

مثال : قيمت سهم 2000 ، پذيره نويسي 1000، درصد افزايش سرمايه 20% ، ارزش هر گواهينامه حق تقدم را محاسبه كنيد.

R = (2000-1000) : (5+1) = 166    , V = R.N        V= 166X 5 = 833

چگونه ميتوانيم قيمت سهام بعد از افزايش سرمايه را پيدا كنيم:

      (1+α) :(پذيره نويسي α + قيمت قبل از افزايش سرمايه) =قيمت بعد از افزايش سرمايه

با توجه به اطلاعات مثال قبل قيمت سهام بعد از افزايش سرمايه چقدر است؟

1833=  (20%+1) :  (1000) 20%+ 2000 = قيمت بعد از افزايش سرمايه

عوامل موثر بر قيمت سهام:

1-    الف-  عوامل اقتصادي- سياسي، يا هر پديده ايي كه بر سود سهام تاثير گذار باشد. مهمترين عاملي كه در تعيين قيمت سهام موثر است، سود هر سهم EPS  است. هر عاملي كه پيش بيني شود سود سهام را افزايش دهد ، قيمت سهام را افزايش ميدهد و هر عاملي كه پيش بيني شود تاثير منفي دارد قيمت سهام را كاهش ميدهد.

نكته: تمام شركتهاي پذيرفته شده در بورس سود هر سهم آينده را بايد پيش بيني كنند.

2-    ب- مجمع عمومي: 1- تقسيم سود ، 2- افزايش سرمايه (از محل آورده نقدينگي). 3- افزايش سرمايه از محل افزايش سهام جايزه. سهام جايزه يعني يك نوع افزايش سرمايه كه طي آن به سهامداران سهام داده ميشود.وجوهي از آنها گرفته نمي شود بلكه از محل وجوه انباشته يا اندوخته ها كسر ميشود.

بعد از سهام جايزه نيز قيمت سهم كاهش پيدا ميكند و از معامله زير حساب ميشود:

قيمت سهم قبل از سهام جايزه تقسيم بر (1+α) = قيمت سهام پس از سهام جايزه

α درصد افزايش سرمايه است.

مثال 1: قيمت سهام 3000 به هر سهم يك سهم جايزه داده شد قيمت سهام پس از سهام جايزه چقدر است؟

 1500= (100% + 1) : 3000 = قيمت سهام پس از سهام جايزه

بازده سهام :

1-    هر سرمايه گذاري بايد بتواند بازده سهم را محاسبه كند تا عملكرد سرمايه گذاري را بتواند بدست آورد.

2-    ميخواهيم بدانيم بهترين سهام در سال گذشته چه سهمي بوده ، نياز به محاسبه بازده دارد.

محاسبه بازده:

براي محاسبه بازده مدلهاي مختلفي وجود دارد.

پرداختني : (پرداختي – دريافتي) = بازده

قيمت سهام اول سال 6000، در طي سال بابت هر سهم 200 ريال سود تقسيم شد ، قيمت سهام در پايان سال 6500 بازده سهم را حساب كنيد؟

11% = 6000 : (6000 – 6700) = بازده

مثال 2: قيمت سهام ابتداي دوره 8000، ابتدا تقسيم سود انجام شده هر سهم 1100 ريال سپس افزايش سرمايه 100% داشته ايم با پذيره نويسي 1000 ريال . قيمت سهام آخر سال 7800 بازده سهم چقدر است؟

پرداختني : (پرداختي – دريافتي) = بازده

16700= 1100+ 15600 = 1100 + (7800X2) = دريافتني

9000 = 1000 + 8000 = پرداختني

5/ 85 % = 9000 : ( 9000 - 16700)  = بازده

حال در همين مثال اگر درصد افزايش سرمايه 40 % بود :

12020 = 1100 + ( 7800  . 4/1) = دريافتي

8400 = 400 + 8000= پرداختي

43% = 8400 : (8400 -12020) = بازده

 

                                                                         ادامه محاسبه بازده جلسه آينده

                                                                 پايان جلسه چهارم سه شنبه چهارم تير

  

جلسه سوم سرمايه گذاري (DBA)

 درس جلسه سوم سرمايه گذاري (DBA) توسط استاد دكترتهراني

ريسك نقدينگي يعني احتمال عدم توانايي شركت در انجام تعهدات ( چك شركت برگردد) و يا (حقوق كارمندان را بموقع پرداخت نكنيم). آثار اين ريسك ايجاد عدم اعتماد بين شركت و مشتريان شركت هزينه ايجاد ميكند. اين ريسك زنجيره ايي است، زماني كه بوجود ميايد ممكن است خيلي توسعه پيدا كند. يكي از دلايل ايجاد اين ريسك ضعف مديريت است.

 روش كاهش اين ريسك از طريق بودجه بندي شركت (بودجه نقدي):

در بودجه نقدي پيش بيني ميكند دريافتها و پرداختهاي اين سيستم ميتواند كمك كند كه ريسك پايين بيايد.

ريسك منابع انساني

از دست دادن نيروهاي موثر اين بزرگترين ريسكي است كه براي شركت اتفاق مي افتد، در سطح كشور ما اين ريسك را در فرار مغزها ميبينيم. روشهاي كاهش ريسك منابع انساني عبارتند از پرداخت پاداش خدمات و ايجاد شايسته سالاري يعني اينكه نيروهاي موثر ارزشهايشان پرداخت شود.

ريسك سياسي

ممكن است داخلي يا خارجي باشد، ريسكهاي داخلي مانند تنشهاي سياسي و ريسك سياسي خارجي مثل تحريمها ، كه معمولا به شركتها و سازمانها تاثير ميگذارد.

نكته  در مديريت ريسك بايد تلاش كنيم ريسك هر موسسه و سازمان را شناسايي و آنها را كاهش دهيم و از ايزارهاي مختلف ميتوان استفاده كرد.

رابطه ريسك و بازده مورد انتظار: بين ريسك و بازده مورد انتظار رابطه مستقيم وجود دارد.

بازده بدون ريسك –  بازده دارايي = صرف ريسك

تجزيه ريسك

به دو قسمت تجزيه ميشود ، ريسك سيستمايك و ريسك غير سيستماتيك .ريسك سيستماتيك آن قسمت است كه براي مديران قابل كنترل نيست ، ناشي از مسائل اقتصادي سياسي. ريسك سيستماتيك مانند : نرخ ارز، تورم . ريسك غير سيستماتيك آن قسمت از ريسك است كه قابل كنترل است.ناشي از مسائل مديريتي مانند آتش سوزي انبار.

ضريب بتا β

ضريب بتا شاخص ريسك سيستماتيك است، يعني از ريسكهاي سيستماتيك كه در كشور ايجاد ميشود، تاثيرش در همه شركتها يكسان نيست. هرچه بتا بيشتر باشد به اين معني است كه شركت ضربه پذيرتر و قدرت مهارش كمتر است، مثلاٌ در بورس تهران همه شركتها را با بتا از بالا تا پايين قرار ميدهند.

محاسبه بتا β

بتا معيار اندازه گيري ريسك سيستماتيك اوراق بهادار است.

( Β = ( R_i – R_f ) : ( R_m – R_f  

 R_i  بازده سهم مورد انتظار

R_m   بازده بازار

R_f  بازده بدون ريسك

مثال: بر اساس داده هاي زير بتاي سهم را محاسبه كنيد. بازده بازار ميانگين بازده سهام مختلف است.

بازده بازار 15% و بازده بدون ريسك 10% ، نرخ بازده مورد انتظار بر اساس مدل قيمت گذاري داراي 17% است، ضريب β چقدر است؟

( Β = ( R_i – R_f ) : ( R_m – R_f  

10 % - 15% : (10% - 17%) = 1.4

اگر 1<β  يعني ريسك سيستماتيك سهم بيشتر از ريسك بازار است.

اگر 1>β  باشد يعني ريسك سيستماتيك سهم كمتر از ريسك بازار است.

اگر 1=β  باشد يعني ريسك سيستماتيك سهم مساوي ريسك بازار است.

تعريف ديگر β ، ضريب بتا عبارت است از تغييرات بازده سهم در مقابل تغييرات بازده بازار. بر اين اساس β

از رابطه زير محاسبه ميشود:

β= Cov ( r_i , r_m ) : ∂²_{r m}

بتا β برابر است با مقدار كواريانس بين سهم و بازده سهم تقسيم بر واريانس بازده بازار.

اگر β سهم 2/1 باشد معني آن چيست؟

معني آن اينست كه اگر بازده بازار 10% افزايش پيدا كند ، بازده سهم 12% افزايش پيدا ميكند و همينطور برعكس اگر بازده بازار 10% كاهش يابد، بازده سهم 12% كاهش مييابد. براي محاسبه β كافيست بازده يك سهم و بازده بازار را داشته باشيم.كوواريانس ممكن است مثبت و يا منفي باشد.

مثال: ميخواهيم β سهم چادر ملو را حساب كنيم:

RD-RDBAR . Rm-RmBAR	Rm-Rm BAR)^2)	Rm-Rm BAR	RD  - RD BAR	بازده بازار	بازده سهم	سال
01624/0	0196/0	014/0-	116/0-	12%-	5%-	1
00016/0	0001/0	01/0-	016/0	01/0	5%	2
00056/0	0016/0	04/0	014/0	06/0	8%	3
00672/0	0064/0	08/0	084/0	10%	5%	4
00102/0	0009/0	03/0	034/0	5%	10%	5
02470/0 = ∑	0286/0 = ∑			02/0	066/0	ميانگين

 

_M    =(  ∑ (R_m-R_mBAR )²)  : n-1 =   2∂

    (1-5)  :  2860/0  واريانس بازار

Cov = ∑ (R_D-R_DBAR) ( R_m-R_mBAR) : n-1

   (1-5)  :  2470/0  = كواريانس

كوواريانس ممكن است مثبت و يا منفي باشد

β= Cov ( r_i , r_m ) : ∂²_{r m}   

846/0 =          

 ابزارهاي سرمايه گذاري

سهام عادي، سهام برگه ايست كه دارنده آن با شركت رابطه مالكانه پيدا ميكند . لذا براي او حقوقي ايجاد ميكند. سهام عادي دو نوع است، سهام با نام و سهام بي نام.

سهام ممتاز سهامي است كه سودش هر سال مشخص است. نكته اينكه سود سهام ممتاز نسبت به سهم عادي در الويت قرار دارد.

سهام با نام سهامي است كه نام دارنده روي آن نوشته شده است. سهام با نام از نظر كنترلي ارزش بيشتري دارد.سهام بي نام از نظر نقل و انتقال راحت تر و به راحتي قابل واگذاريست.

چه نوع سهامي در بورس معامله ميشود؟ سهام عادي با نام متعلق به شركتهاي سهامي عام پذيرفته شده در بورس.

حقوق سهامداران:

اولين حق انتقال يا فروش است. هر نوع سهامي بخواهد معامله شود دو كار بايد انجام شود: 1- خريدار و فروشنده دفتر سهام را امضاء ميكنند. 2- بايد در پشت سهام و پشت برگ را هر دو امضاء كنند. اما سهامي كه در بورس معامله ميشود ، علاوه بر موارد فوق بايد قانون حراج را نيز رعايت كنند و خريد و فروش سهام از طريق كارگزار انجام شود.

حق دوم حق راي ، هر سهامداري حق دارد در مجامع عمومي كه تصميم گيري انجام ميشود، در راي گيري شركت كند و هر سهم يك راي دارد.مجامع عمومي به دو گروه تقسيم ميشوند، مجامع عمومي عادي و مجامع فوق العاده. مجمع عادي بايد حداقل سالي يكبار تشكيل بشود كه در آن تصويب صورتهاي مالي ، تقسيم سود ، انتخاب هيئت مديره و انتخاب بازرس و ساير...

تصميمات مجمع فوق العاده عبارتند از : 1- تغيير اساسنامه، 2- افزايش سرمايه و 3- انحلال .

حق مشاركت در افزايش سرمايه:

افزايش سرمايه يك نوع تامين مالي است. افزايش سرمايه كه در آن سهام جديد منتشر ميشود به دو طريق فروخته ميشود: 1- عرضه عمومي و 2- فروش به سهامداران . اما الويت با فروش به سهامداران است.

1-    فروش سهام بطريق عرضه عمومي : پس از تصويب مجمع فوق العاده سهام كه به عرضه عمومي خواهد رسيد به قيمت بازار فروخته ميشود. اگر سهام جديدي كه عرضه ميكنند قيمت آن در بازار بيشتر از قيمت اسمي باشد معادل قيمت اسمي بحساب سرمايه حساب ميشود و الباقي به حساب صرف سهام حساب ميشود. صرف سهام متعلق به سهامداران قبلي است.

مثال : شركتي داراي پنج ميليون سهام عادي 1000 ريالي ، 25% افزايش سرمايه دارد.

1-    اگر هر سهم را به قيمت 1600 ريال بفروشد:

 سهم جديد ۱۲۵۰۰۰۰= ۲۵٪ . ۵۰۰۰۰۰۰  

 ۱۶۰۰  .  ۱۲۵۰۰۰۰

حساب سرمایه ۱۲۵۰۰۰۰۰۰۰= ۱۰۰۰ . ۱۲۵۰۰۰۰

صرف سهام ۷۵۰۰۰۰۰۰۰= ۶۰۰ . ۱۲۵۰۰۰۰     

  حالت دوم اگر سهام به قيمت اسمي فروخته شود:

۱۲۵۰۰۰۰۰۰۰= ۱۰۰۰  .  ۱۲۵۰۰۰۰

حالت سوم اگر سهام كمتر از قيمت اسمي فروخته شود ،  750 ريال:

 ۷۵۰۰  .  ۱۲۵۰۰۰۰

سرمایه ۱۲۵۰۰۰۰۰۰۰= ۱۰۰۰  .  ۱۲۵۰۰۰۰

كسر سرمايه     ۳۱۲۵۰۰۰۰۰= ۲۵۰  .  ۱۲۵۰۰۰۰

نكته : فروش سهام بكسر در ايران ممنوع است.

پايان جلسه سوم سه شنبه بيست وهشتم خرداد